سایر منو ها
شناسنامه سايت
دعوت به همكاري
لینکستان
گزيده ديگر سايت ها
دانش نامه مشرق
نقشه سايت
صفحه اصلي
مقالات
پايان نامه ها
خبرها
ارتباط با مدیریت
گزارش ها
كتاب ها
 
Home arrow  مقالات arrow تاریخ افغانستان بقلم سید جمال الدین افغان
تاریخ افغانستان بقلم سید جمال الدین افغان چاپ ارسال به دوست
تحقيق ها و پژوهشهاي تاريخي - تاريخ معاصر افغانستان
نویسنده داودعطایی قندهاری   
01 دلو 1387

مهندس داود عطاييتاریخ افغانستان بقلم سید جمال الدین افغان ؛ ترجمه وتوشیح از داودعطایی قندهاری



سيد جمال الدين حسيني افغاني در بارهء ملت افغانستان و درمورد تاريخ افغانستان مقالات و كتابهاي نوشته است كه معروفترين اين آثار دو تا كتاب مفصل و مهمي به نامهاي (البيان في الانجليز و الافغان ) و (تتمة البيان في تاريخ الافغان ) مي باشد ؛ كه ترجمه آنها اينك در اختيار خوانندگان ارجمند قرار داده مي شود .


مهندس داود عطايي قندهاري



مقدمه مترجم

سيد جمال الدين حسيني افغاني در بارهء ملت افغانستان و درمورد تاريخ افغانستان مقالات و كتابهاي نوشته است . كه معروفترين اين آثار دو تا كتاب مفصل و مهمي به نامهاي (البيان في الانجليز و الافغان ) و (تتمة البيان في تاريخ الافغان ) مي باشد ؛ كه ترجمه آنها اينك در اختيار خوانندگان ارجمند قرار داده مي شود ؛ اين دو كتاب از جمله اثار مهمي هستند كه از قلم ان نابغهء بزگ مشرق زمين براي ما به يادگار ماتده است . هر دوي اين كتابها به زبان فصيح عربي نوشته شده است . كتاب تتمة البيان في تاريخ الافغان براي اولين بار در سال 1318 هجري برابر با 1901 ميلادي در كشور مصر به چاپ رسيده است . با تصحيح و كوشش علي يوصف الكريدلي صاحب امتياز جريده " العلم العثماني" . ناشر؛ اين كتاب را به پادشاه وقت افغانستان یعنی امير عبدالرحمن خان اهداء كرده است . ترجمه موجود از روي نسخهء از همين چاپ ترجمه شده است.
قابل ياد آوري است كه گفته مي شود كتاب "تتمة البيان في تاريخ الافغان" زماني در افغانستان در حدود هفتاد سال قبل (1318) توست شخصي بنام خوگيانبي ترجمه شده است . اما كتاب البيان في النجليز و الافغا ن گويا در زمان حيات سيد جمال به زبان انگليسي ترجمه ودر جرايد انگلستان منتشر شده و بحث هاي را بر انگيخته كه سيد جمال جوابيه هاي بر عليه انتقاد هاي كه از اثر او شده است ارائه كرده و از اثر خودش دفاع كرده است . و اما كتاب دوم به نظر ميرسد كه تا كنون به ز فارسي ترجمه نشده است. متن عربي اين دو كتاب بصورت مجموعهء در ايران با نام خودانگاشتهء (تاريخ جامع ايران ؟؟) به ضميمهء مختصري از تاريخ ايران ؛ توسط هادي خسرو شاهي چاپ و منتشر شده است .



درهرحال طرح مجدد اين دو كتاب بسيا رذي قيمت كه جزء منابع بسيا با ارزش و معتبري د ر تاريخ افغانستان است خالي ازلطف نخواهدبود. بخصوص براي نسل جديد ومهاجر افغانستان كه متاسفانه يا از تاريخ كشور خودشان تاحدودی بی اطلاع هستند و يا در كشورهاي خارجی تاريخ افغانستان بصورت تحريف شده ؛ وارونه و بسيار غلط به انها اموزش داده ميشود.

اما ارزش اين مجموعه اثار سیدجمال الدین در تاریخ افغانستان ازدو جهت بسيار حائز اهميت است . اول بدليل اعتبار جهاني شخصيت نويسندهء ان كه به نابغهء شرق بحق معروف حضور همگان هستند . و در توصيف و تمجيد از ايشان همين بس كه به تعبير مولانا "افتاب امد دليل افتاب ". یعنی شخصیت نویسنده این اثاربر ارزش انها بسیارمیفزاید. و دوم بدليل اينكه اغلب وقايعي كه ايشان نوشته اند بخصوص در قسمت جنگهاي مردم افغانستان با انگليسها و نيز دوره حكومت دوست محمدخان و فرزندان وي از جمله وقايعي هستند كه سيد جمال الدين حسيني بعنوان يك ناظر اگاه به مسائل سياسي زمان خودش از نزديك شاهد انها بوده . و به همين دليل ايشان حوادث و وقايع را با جزئيات كامل مورد موشكافي قرار داده اند. ايشان در دورهء حكومت دوست محمد خان و فرزندا او (سلسلهء محمدزايي ها) از جمله رجال سياسي برجسته هئيت حكومت افغانستان بوده اند و در جنگ افغانستان و ايران بر سر مسئله هرات در اوردوي دوست محمد پادشاه افغانستان حضور داشته اند.

كتاب البيان في الانگليس و الافغان ايشان در بهبوه شروع جنگ دوم افغانستان با انگليس نوشته شده به همين دليل ايشان در اين كتاب با توجه به خصلتهاي تاريخي و برجشته ملت دلير و شريف افغانستان سرنوشت جنگ را بدرستي پيش بيني كرده اند. تحليل هاي ايشان از اين جنگها بسيارجالب و مهم است. از طرفي در ان زمان كه امت اسلامي با استعمار انگليس بصورت مستقيم يا غير مستقيم درگير بود ند . سيد جمال الدين حسيني د رچنان شرايطي با توصيف و تمجيد از رشادتهاي مردم افغانستان در مقابل انگليسها و بيان شكست هاي پي در پي انگليسها در افغانستان ؛ پيوسته سيع دارند تا ملت افغانستان را من حيث الگوي جهت مبارزه با استعمار انگليس مطرح كنند . همان كاري كه خلف صالح ايشان ؛ مصلح بزرگ دنياي اسلام علامه اقبال لاهوري در ديوان اشعار خودش كرده است . يكي از دلايلي كه اقبال لاهوري در ديوان اشعار خودش مدام از كشور ومردم افغانستان تعريف و تمجيد ميكند نيز همين موضوع است .

بنا بر اين بيجهت نيست كه سيدجمال الدين حسيني در اين دو كتاب مدام از دلاوريها و رشادتهاي ملت افغانستان سخن ميگويد.

در هر حال اميد وار هستيم كه اين كار با همهء نواقصي احتمالي ؛ مورد قبول مردم فرهيخته افغانستان غزيز و ساير محققين ارجمند واقع شود .

مهندس داودعطایی قندهاری

مقدمه مؤلف
در اين ايام که اغلب جرايد دنيا مدام در مورد ملت افغانستان مي گويند و مينويسند؛ ذكر احولات اين ملت ورد زبان همگان شده است . ملتي كه به عزت نفس ؛ جنگاوري ؛ مقاومت و علوي همت شهره عالم هستند. ملتي كه هيچگاه به ذلت و پستي تن نداده اند.ملت پاك و صا دقي كه هيچگاه به حيله و نيرنگ نمي پردازند و هرگز هم در مقابل مكر و حيله و تزوير تسليم نمي شوند. چيزهايكه صاحبان خود را همواره به عجز و پستي دچار مي كند.

مردم افغانستان مردمي هستند كه هيچگاه زير سيطرهء جهانخواران نرفته اند . جهانخواراني (مثل استعمار گران انگليس ) كه همهء عالم را فرومي بلعند و باز هم با حرص و ولع سيري ناپذير مي خواهند كه از نيل تا فرات و تا رودخانهء جيحون را هم سر بكشند.

در واقع مردم افغانستان همواره عزت ؛ شرافت و مرگ با فضيلت را بر زندگي مرفه و سعادت مندانهء دنيوي تحت سلطهء استعمارگران اجنبي ترجيح داده اند و آزادگي هرچند در فقر و تهي دستي را بر عيش و نوش (يا مدرنيته )يكه ارمغان استعمارباشد برگزيده اند.

همچنا نكه شاهد هستيم پادشاه افغانستان با همراهي كامل همهء دولت مردان افغان با اكثريت اراء تصميم گرفته و سفارت انگليس را از كشور خودشان برچيدند . بدليل اينكه انگليسها مدام دست به حيله ونيرنگ ميزنند و مدام نقص عهد ميكنند و به عهدنامه ها و مواثيق خود شان پاي بند نيستند. همچنان كه تا همين گذشتهء نه چندان دور پدران انها همهء قواي مسلح و قشون انگليس را با ضرب شمشير هاي خودشان در هم كوبيده و همهء انان را از كشور خود بكلي ترد كردند . و اين بستن سفارت انگليس ها هم در امتداد همان ترد سايه استعمار است.

اينك در اين نوشتار در طی فصول جدا گانه مي خواهيم تا به ذكر مجملي از احوالات و سوابق تاريخي اين مردم بپر دازيم و مختصري از عا دات ؛ رسوم و خلق و خوي انها را بيان كرده و طرز حكومت داري و كشور داري اين مردم را به رشتهء تحرير در بيا وريم.




فصل اول
پيرامون نام اين ملت


فارسها اين مردم را افغان ناميده اند ؛ به اين علت كه هنگامي كه آنان در زمانهاي قديم توسط بخت النصر اسير شده بودند بسيار آه و ناله و فرياد و شيون مي كردند . از اينرو نام "افغان" كه در زبان فارسي معناي ناله وفرياد مي دهد آز آن زمانها (يعني از زمان بخت النصر شاهنشاه بابل باستان ؛ حدود سه هزار سال قبل) بر آنان اطلاق مي شده است .

همچنين گفته مي شود كه " افغان " نام يكي از نوادگان "شاؤول" (1) جد افغانها ؛ بوده از اينرو آنان به نام جد اول خود شان خوانده شده اند .

عوام فارسي به زبان عاميانه اين مردم را " اوغان" مي نامند كه مشابه نام " پتان" است كه از طرف هندوان بر آنان اطلاق مي شده . اما بعضي از طوايف افغاني مثل ساكنين قندهار و غزني خود را پشتون و يا پشتانه مي خوانند . و بعضي هم مثل ساكنين نواحي خوست ؛ كورم و باجور خود را پختون و پختانه نا ميده اند .

از دقت در همخواني و همگوني اين الفاظ در ميا بيم كه همهء اين كلمات داراي ريشهء واحدي هستند كه عبارت از همان كلمه افغان ( اوغان و يا پتان) است . گفته مي شود كه اصل اين كلمه از ريشهء "پختان " و پشتان " است كه بطور صحيح از كلمه باشتان (باشتين) اخذ شده كه نام قريهء از قرات نيشابور است . و يا ممكنست از كلمهء " بشت " نام يكي از شهر هاي خراسان قديم اخذ شده باشد. و با حروف الف و نون كه علامت جمع در زبان فارسي است تركيب شده است. احتمال ميرود كه افغانها در اصل در اين شهر سكونت داشته اند وبعد آنجا را ترك كرده به نواحي ديگر منتشر شده اند. از طرفي حرف واو در كلمات پشتو و يا پختو مثل ياي عربي علامت نسبت مكاني است . كه در اين حالت گويا علامت جمع ( ون) به هدف اختصار حذف شده است .

و همچنين احتمال ميرود كه اصل اين كلمات از كلمه (بشيت) گرفته شده باشد. كه نام يكي از قصبات يا شهرهاي فلسطين است . اين احتمال از آنجا مطرح شده كه گفته مي شود كه افغانها اصلاً ازجمله اسباط بني اسرائيل بوده اند. كه دراين مورد درفصل بعد بيشتر بحث خواهيم كرد.

 


یادداشت های بازدیدکنندگان

نویسنده ايمل كابلي در تاریخ 19 عقرب 1388
اگر لطف نموده بگو‍يد بخش هاي بعدي اين كتاب به دست نشر سبرده خواهد شد يا خير ممنون خواهيد ساخت

نویسنده حسین علی اخلاقی h در تاریخ 15 دلو 1391
بنام خداوندجهان و خرد 
از محترم مهندس داود عطایی قندهاری یک جهان تشکر و سپاس که این کتاب را ترجمه و در دست رس اهل تاریخ و خواننده گان قرارمیده. 
امید وارم به دسترس مانیز قراربگیرد.به امید موفقیت بیشتر.

نویسنده سیدالله در تاریخ 09 دلو 1391
 
سلام دوست عزیز میشه کتاب های سید جمال الدین افغان را به ما ارسال کنید 
ممنون تان
نام شما / ایمیل شما